Autorytet – subiektywnie

Autorytet. Czy to pojęcie jeszcze istnieje w dzisiejszym świecie nastawionym na konsumpcję, płytkie wartości propagowane przez media? Pojęcie autorytetu często jest nadużywane, czasami na siłę ktoś każe nam szukać sobie wzorca lub sami go szukamy. Zadając sobie pytanie o autorytet, należy stwierdzić, co to w zasadzie jest i co powinien sobą reprezentować, a mając już tę wiedzę, można pokusić się o ewentualnie wskazanie ludzi zasługujących na to miano.


Na początek definicja: autorytet (z łaciny auctoritas – powaga moralna, znaczenie), prestiż osoby, grupy lub organizacji oparty na uznanych i cenionych w środowisku lub społeczeństwie wartościach: religii, prawie, nauce itp. Autorytet ma osoba, która dysponuje dużą wiedzą, ale też, w zależności od przyjętych społecznie wartości, dużą siłą lub bogactwem. Autorytet instytucji mierzony jest prawomocnością jej poleceń czy zarządzeń. 

W polityce autorytet władzy może oznaczać np. akceptację jej decyzji i działań. W Starożytnym Rzymie, auctoritas odnosiło się do stopnia ogólnego poważania, jaki dana osoba posiadała w rzymskim społeczeństwie. A w konsekwencji jej siłę przebicia, wpływy i możliwość gromadzenia poparcia wokół czyjejś woli. 

Idąc tym tokiem rozumowania powinni dla nas stanowić autorytet wszyscy politycy, osoby wysoko postawione, zamożnie urodzone, policja, czy choćby osoby lepiej od nas ubrane. A wcale tak nie jest. 

Podczas analizy tego zagadnienia natknąłem się na opis pewnego eksperymentu. Badacz stawał w tłumie przechodniów na skrzyżowaniu, czekających na zielone światło. W pewnym momencie wchodził na jezdnię, mimo że świeciło się światło czerwone. Gdy był ubrany elegancko (trzyczęściowy garnitur, teczka, krawat), więcej osób szło w jego ślady, niż gdy był ubrany "zwyczajnie".

Nie potrafię zrozumieć przyczyn takiego zachowania. Według mnie potwierdza to tylko powierzchowność, jaką darzymy się na co dzień, oceniając drugiego człowieka po wyglądzie. Osobiście staram się unikać takiego postrzegania innych, chociaż nie będę nikogo okłamywał, że tego nie robię, bo i mnie się to zdarza. Każdy z nas ocenia i my jesteśmy ocieniani, pytanie tylko, co potem zrobimy z tym pierwszym osądem, tzn. czy zaszufladkujemy daną osobę nawet nie zamieniając z nią słowa, czy nie.

Zdarza się, że ludzie mający władzę, noszący mundur i zajmujący wyższe stanowiska nie są odpowiednim przykładem dla młodych ludzi. Ich kręgosłup moralny, kompetencje, postawa wobec bliźnich i zachowanie całkowicie nie pasują do pełnionych funkcji. To samo dotyczy ludzi o dużej wiedzy i inteligencji, lekarzy i duchownych. Oczywiście nie twierdzę, że każdy taki jest, ale poglądy innych ludzi na temat rządu, służby zdrowia i innych instytucji z którymi się spotykam nie są przecież wymyślone, a nawet jeśli, to przecież w każdej historii jest ziarno prawdy. Wszyscy doświadczyli jakiejś sytuacji, która skłoniła ich to wysnucia takich, a nie innych wniosków.

Pierwszym rodzajem autorytetu, jaki możemy wyróżnić, jest autorytet ujarzmiający. Pochodzi nie tyle z osobistych zalet czy zasług, ile z wygórowanych ambicji i żądzy władzy jego "dysponenta" dążącego do podporządkowania sobie wychowanków poprzez stosowanie aparatu przymusu i ustanawianie arbitralnych zakazów bądź nakazów. W tym typie autorytetu ważną rolę odgrywa wrogość wobec indywidualizmu oraz wymuszanie uległości za pośrednictwem cenzury, rywalizacji selektywnej czy represji za nieposłuszeństwo. Autorytet ujarzmiający jest wykorzystywany w tzw. wychowaniu autorytarnym, w którym pozycję wychowawcy legitymizuje sam fakt posiadania władzy pedagogicznej i zdolność wymuszania posłuchu wśród wychowanków. W podejściu takim wychowawca jest rozumiany w pierwszym rzędzie jako reprezentant władzy rodzicielskiej, państwowej bądź wyznaniowej.

Dochodząc do przesadnego wyolbrzymiania i nadużywania, postanowiłem poruszyć temat starszych osób z góry żądających od dzisiejszej młodzieży, aby uważano ich za najwyższy autorytet. Oczywiście większość z nas została wychowana tak, że każdemu człowiekowi należy się odpowiedni szacunek, a w szczególności właśnie osobom starszym. Nie chodzi mi tu o sytuacje oczywiste, np. kiedy moja babcia, lub inna osoba mająca większe doświadczenie ode mnie udziela mi pomocnej rady, reprymendy lub mówi, jak powinienem się zachowywać, czy postępować. Żeby zrozumieć, co mam na myśli wystarczy wsiąść do autobusu czy tramwaju w godzinach szczytu i zająć wolne miejsce siedzące. Ostatnio sam doświadczyłem nieprzyjemnych skutków takiego wydarzenia.

Chciałbym już w tym momencie zaznaczyć, że zawsze staram się ustępować miejsca. Wsiadłem do autobusu, akurat mogłem sobie usiąść, ponieważ nikt nie stał i było kilka wolnych miejsc, po czym nagle z hukiem do środka wpadła kobieta w podeszłym wieku i zaczęła przepychać się miedzy ludźmi krzycząc głośno, jak to ona jest zmęczona. W momencie, gdy chciałem wstać z uśmiechem i zaproszeniem, aby sobie usiadła, usłyszałem zarzut: – Co pan tak siedzi? Proszę wstać, tacy gówniarze powinni okazywać nam więcej szacunku! Naprawdę, trzeba być niewychowanym i nie uznawać autorytetów (o ironio, padło właśnie to słowo). Zastanawiając się nad tym stwierdziłem, że bardzo często wymaga się szacunku, nie dając nawet szansy drugiej osobie na okazanie go. Czy cierpliwość to też nie jest forma dawania przykładu, jaką powinno się stosować wobec bliźnich? Wydaje mi się, że tak. Właśnie takie drobnostki decydują o tym, czy ktoś starszy zasługuje na miano człowieka godnego naśladowania. 

Autorytet powinien być czymś pozytywnym. Autorytet wyzwalający inspiruje i konstruktywnie wpływa na postępowanie osób, mobilizując je do inicjatywy i podejmowania samodzielnych działań, stymulując ich zapał, wyobraźnię i intelekt, czy pomagając im w osiąganiu cywilnej odwagi i krytycznej wiedzy. Współpraca z tak rozumianym autorytetem nie wynika z obowiązku czy z powinności, lecz jest całkowicie dobrowolna.

Czytając powyższą definicję, możemy uświadomić sobie jak ważne w wychowaniu dziecka są autorytety. Szczególnie podczas burzliwego okresu dojrzewania. Jeśli dziecko widzi autorytet w rodzicach, ufa im, a oni naprawdę są świadomi swoich decyzji, trudu i znaczenia wychowania, wtedy powinno być właśnie tak jak w pojęciu autorytetu wyzwalającego. Świadomie nie wspominam tu o nauczycielach i funkcji szkolnictwa, ponieważ myślę, że obowiązkiem rodziny jest dostarczenie podstawowych zasad i wartości, a także ukształtowanie u dziecka pierwszych poglądów.

Często dziś mówi się o tym, że szkoła ma wychowywać, z czym absolutnie się nie zgadzam, jedynym wynikiem takiego myślenia są późniejsze filmiki na youtube jak zakłada się nauczycielom kosz na śmieci na głowę. Niestety nie zawsze jest tak jak powinno być, jesteśmy ludźmi, każdy ma problemy, każdy jest inny i ma indywidualne podejście. Dotyczy to również rodziców. Jak wspomniałem we wstępie, żyjemy w świecie, w którym na nic nie ma czasu. Często rodzice albo faktycznie go nie mają, albo im się nie chce, albo po prostu boją się trudu wychowywania. Lepiej kupić dziecku komputer, nowy telefon, tablet. Wtedy zamknie się w pokoju, włączy internet i samo poszuka sobie wzorców. Najczęściej błędnych.

Wolimy żyć w wirtualnym świecie, relacje rodzinne schodzą na dalszy plan, tak samo fizyczny i werbalny kontakt z drugim człowiekiem. Cała radość z kontaktów międzyludzkich znika w cieniu. Najczęściej właśnie wpadamy w taką pułapkę. I jak później pomóc takiemu człowiekowi, który ma swoje racje? Człowiek młody, nieukształtowany chłonie wszystko, a dzisiejsza rzeczywistość jest pełna agresji, pozornej anonimowości, naciągaczy i innych takich, którzy cieszą się z czyjegoś nieszczęścia. Nie można obwiniać młodych ludzi za to, że nikt nie potrafi im wskazać drogi i sami zaczynają szukać. Wszyscy czegoś szukamy. Ale czy winę należy zrzucać tylko na rodziców? Nie. Ale w takim razie na kogo?

Na światowe korporacje i ludzi, którym zależy tylko na pieniądzach? Każdy sam powinien odpowiedzieć sobie na to pytanie. Polecam książkę Stanisława Lema „Lube Czasy”, w której opowiada on o tym, jak obawiał się technokratycznej wizji naszego świata, która teraz naprawdę się urzeczywistnia. Czy i my nie powinniśmy obawiać się przyszłości, patrząc na kierunek rozwoju cywilizacji, jego tempo oraz to jak maszyna, biurokracja i wirtualny świat zastępuje drugiego człowieka?

Jakie w takim razie powinny być wnioski? Wydaje mi się, że przede wszystkim sposób myślenia o autorytetach powinien ulec zmianie, ponieważ wcale nie chodzi o władzę i pieniądze, a wielu ludzi tak właśnie myśli podając za swój autorytet np. gwiazdy muzyki, aktorów. Myślę także, że autorytety nie są potrzebne nam całe życie i z wiekiem zmieniają się dla każdego. Jeden ich potrzebuje, drugi nie. Na pewno ważne są dla młodych osób. Później każdy powinien być autorytetem sam dla siebie, ciągle jednak ucząc się i doceniając człowieczeństwo, a nie panującą znieczulicę. Gdyby każdy chciał świecić przykładem, o ile lepszy byłby ten świat?

Author: Michał Musiał

Podziel się artykułem na

1 Comment

  1. Oosoby, które posiadają autorytety niebedące mentorami w konkretnej dziedzinie wiedzy, a jedynie "przewodnikami" po życiu są, najzwyczajniej w świecie niemyslacymi baranami, którzy nie potrafia uzywac własnego mózgu. Kazdy zdrowo myslacy czlowiek nie ma zadnych autorytetow i sam ksztaltuje swoja moralnosc. 

    Post a Reply

Trackbacks/Pingbacks

  1. clock hands - clock hands locate the top wholesale clock movements that is available and now in stock and at great prices…
  2. essential oils for dog anxiety - essential oils for dog anxiety Get now 100% pure essential oil organic currently available now and on sale. Get…
  3. clock hands - clock hands locate the top clock kit that is available and in stock in addition on sale get it…
  4. basement finishing companies denver co - basement finishing companies denver co Buy a fantastic denver basement finishing currently available and ready to start and at…
  5. best essential oils for depression - best essential oils for depression Get now pure pure essential oils wholesale currently available plus at great prices. Get…
  6. what essential oils are good for depression - what essential oils are good for depression Buy here highest quality organic aromatherapy oils that's available and on sale.…
  7. denver basement remodeling - denver basement remodeling locate a wonderful Find Out Today that's available and ready to go now in addition at…
  8. Learn More - Learn More See here 100% pure therapeutic grade essential oils that's available in addition at the best price. Get…
  9. denver basement finishing - denver basement finishing locate a fantastic colorado basement company currently available and ready to go now and on sale…
  10. home additions denver - home additions denver Buy a great colorado basement company currently available and ready to go now and at great…
  11. average cost to finish a basement in colorado - average cost to finish a basement in colorado Purchase a great basement finishing denver co currently available and ready…
  12. essential oils for relaxation and sleep - essential oils for relaxation and sleep Get now highest quality organic essential oils kit that are available now plus…
  13. colorado basement finishing cost - colorado basement finishing cost Buy a fantastic basement finish denver co that is available and ready to start in…
  14. cure anxiety - cure anxiety Buy here 100% pure organic essential oils wholesale that's available now and at great prices. Get it…
  15. oils for anxiety - oils for anxiety Get now the most pure organic essential oils amazon that are available now plus at great…
  16. Organic Aroma Sense - Organic Aroma Sense Buy here pure organic pure essential oils currently available now in addition on sale. Get it…
  17. how to use essential oils for anxiety - how to use essential oils for anxiety See here highest quality organic food grade essential oils that's available in…
  18. basement remodeling denver co - basement remodeling denver co Purchase a great how to finish a basement wall that is available and ready to…
  19. basement remodelers denver - basement remodelers denver Purchase a fantastic denver basement remodel currently available and ready to go now and at great…
  20. basement finish denver - basement finish denver Purchase a wonderful denver basement remodel that are available and ready to go now and at…
  21. how to finish a basement wall - how to finish a basement wall Purchase a wonderful denver basement finishing cost that is available and ready to…
  22. denver basement remodel - denver basement remodel Purchase a wonderful basement finishing companies denver co that are available and ready to go now…
  23. Find Out Now - Find Out Now Buy a fantastic finishing a basement ideas that are available and ready to start and currently…
  24. Click This - Click This Purchase a great Affordable Basement Finishing Company that are available and ready to go now and at…
  25. truck accident lawyer - truck accident lawyer locate professional assistance bike accident lawyer that is available and ready to go now in addition…
  26. personal injury attorney - personal injury attorney locate legal help Nebraska truck accident attorney currently available and ready to go now and gets…
  27. lawyers in omaha ne - lawyers in omaha ne Buy legal help Omaha car injury lawyer that's available and ready to start in addition…
  28. accident lawyer - accident lawyer Buy legal help bike accident lawyer that's available and ready to start in addition gets you results…
  29. injury lawyer - injury lawyer locate professional assistance car injury lawyer that's available and ready to start and gets results today!
  30. Omaha truck accident attorney - Omaha truck accident attorney locate the professional best truck accident attorney that's available and ready to start and gets…
  31. View More - View More Purchase legal help Omaha motorcycle accident lawyer currently available and ready to go now and gets results…
  32. personal injury attorney - personal injury attorney locate professional assistance motorcycle accident lawyer currently available and ready to start and gets you results…
  33. motorcycle accident attorney - motorcycle accident attorney Buy the professional Steven Montag Omaha currently available and ready to start in addition gets your…
  34. motorcycle accident lawyer - motorcycle accident lawyer locate professional assistance Omaha lawyer that is available and ready to go now and gets your…
  35. Montag Law - Montag Law Buy legal help accident lawyer that is available and ready to go now in addition gets your…
  36. View More - View More Buy professional assistance Omaha law firm that is available and ready to start and gets you results…
  37. school pa system - school pa system Buy the top school bell system that are available and now in stock in addition currently…
  38. diy gas fire pit burner - diy gas fire pit burner Get a top crossfire burner that are available and in stock in addition at…
  39. gas fire pits outdoor - gas fire pits outdoor Get parts for a top Logs for gas fire pit that's available and in stock…
  40. outdoor fire pit logs - outdoor fire pit logs Get parts for a top diy gas fire pit burner that is available and now…
  41. wireless pa system for schools - wireless pa system for schools locate amazing school public address system currently available and now in stock in addition…
  42. public announcement speakers - public announcement speakers locate amazing school bell system that is available and now in stock in addition on sale…
  43. outdoor fire tables - outdoor fire tables Get the best warming trends dealers that are available and now in stock in addition currently…
  44. outdoor fire pit logs - outdoor fire pit logs Get parts for the best gas fire pit replacement logs that are available and now…
  45. Propane fire pit burner - Propane fire pit burner Get parts for a top gas fire pit replacement logs that are available and in…
  46. brass fire pit burners - brass fire pit burners Get a top gas fire pit tables that are available and in stock in addition…
  47. clock movements - clock movements Buy the top clock mechanism kit that are available and now in stock and reasonably priced get…
  48. replacement quartz clock movements - replacement quartz clock movements Purchase amazing clock kit currently available and in stock and at great prices get it…
  49. gas fire pit replacement logs - gas fire pit replacement logs Get parts for the best Go Here currently available and in stock in addition…
  50. Propane fire pit burner - Propane fire pit burner Get the best outdoor fire tables currently available and now in stock and at a…
  51. Warming trends fire pits - Warming trends fire pits Get parts for the best fire pit bowls that are available and now in stock…
  52. Visit Now - Visit Now Get a top Logs for gas fire pit that are available and in stock in addition on…

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *